Mezopotamya…Antik diller

Yakındoğuda herzaman farklı dilleri konuşan halklar yanyana yaşamıştır…Fakat bunların hepsinin kayda geçtiğini söyleyemeyiz…M.Ö birinci bin yılın başlarına kadar çivi yazısı tüm dillerde kullanılıyordu..Sonra yerini alfabetik yazılara bıraktı.. Mezopotamya’nın yazıya ençok dökülen dili Sumer ve Akadçadır..Bunlar döneminde son derece kendine özgü grameri olan dildir..Mezopotamya nın güneyinde üçüncü bin yılın boyunca konuşuldu ,ikinci bin yıla gelindiğinde sadece bürokrat ve ilğili sınıflar tarafından kullanıldı.. Kısaca Akad dili ,ibranice ,arapça ve yakındoğunun başka dilleri ile akrabalığı olan ama gramer yapısı biraz farklı sami dilidir..
Akadça,üçüncü bin yılın ortalarından,birinci bin yılın sonlarına kadar görüyoruz…İki lehçesi vardır; kuzeyde Asurca ,güneyde Babil dilidir…Zaman içinde gramerleri degişiklik göstermiştir..Kronolojik olarak ,eski ,orta yeni Babil ve Asurca terimlerini kullanıyoruz..Edebi olarak ise,Babilce diyoruz….Yani Babil dili,tüm coğrafyanın kültür ve diplomasi dili idi..Anadoludan,Mısıra ,Levanttan Zagros daglarına kadar yazıda kullanılırdı…Yani ,bu geniş Akadça edebiyatında İbrani ve arap şairlerin olaganüstü lirik başarısı takdir edilir.. Bu grupta Aramice/Suryanice, İbranice ve Arapça vardır…
Akadcaya en yakın lehçe bugün Türkiye’nin güneydoğusunda Batı Suryanilerin kullandığı Batı Surayt (Süryanice) diyalektidir.. Yine Aramice’ye en yakın ise (Malula hariç) Irak’taki doğu Suryanilerin kullandığı Doğu Surayt (Ashuri/Assuri) – Süryanice-diyalektidir… Her iki diyalek de Aramice bünyesinde kabul ediliyor… Bunun yanısıra ,batı Suriyede Sami dili olan Ugarit gibi yerel lehçelerde dil ve yazı olarak kullanılırdı..Yine sami dillerine benzeyen ve Babilde konuşulan Ebla lehçeside bunlardandır….Birinci bin yılda gördüğümüz ve oldukça yaygın sami dili olan Aramice’den günümüze pek kayıt yoktur..yakındoğu ve mısırda yaygın kullanılırdı…Ahameniş idaresindede yaygınlığını sürdürmüştür..
Orta Anadoluda ise Hititler çok çeşitli diller konuşurdu,ve bunlar çivi yazısı ile kayda geçmiştir…Urartu’ca ve hiçbir akrabası olmayan Hurri’ceyi görüyoruz…Hurri dili üçüncü bin yılın ortalarından itibaren ,kuzey Suriyede kullanılmış fakat yazılı metni çok az elimize geçmiştir…En son Elam’ca üçüncü bin yıl güney batı İran da kullanılmış ve farkli bir dildir..Kimi dönemlerde İran resmi dil olarak Akadçayı kullanmıştır…Fars ça çivi yazısıyla yazılıyordu fakat, Mezopotamya da kullanılan Akadçadan farklıydı..Eski Farsçaya Elamca ve Akadça eşlik ederdi. Perslerde dahi Akadçayı görmek mümkündür..Anladığım kadarıylan arkadaşlar tıpkı gen havuzu gibi dillerde oldukça fazla ve yaygın grift bir şekilde kullanılıyor..
Bu bilgiyi beğendiniz mi? Lütfen arkadaşlarınızla paylaşın
İlginç Haberler
Bir cevap yazın

;-) :| :x :twisted: :smile: :shock: :sad: :roll: :razz: :oops: :o :mrgreen: :lol: :idea: :grin: :evil: :cry: :cool: :arrow: :???: :?: :!: